Havaların ısınmasıyla kene kaynaklı KKKA uyarısı arttı
Havaların ısınmasıyla kene kaynaklı KKKA uyarısı arttı
Havaların ısınmasıyla birlikte insanlar park, bahçe, piknik alanları ve sahiller gibi açık alanlara daha sık yöneliyor. Bu dönemde kene kaynaklı hastalıklara karşı uyarılar da artıyor. Özellikle bahar ve yaz aylarında daha sık görülen Kırım-Kongo Kanamalı Ateşi (KKKA), keneler aracılığıyla bulaşan ciddi bir enfeksiyon hastalığı olarak öne çıkıyor.
Uzmanlar, doğayla temasın arttığı bu dönemde bireysel korunma önlemlerinin önemine ve belirtilerin erken fark edilmesine dikkat çekiyor. 2025’in ilk yarısında binlerce kene ısırığı vakası rapor edildi ve bazıları ölümle sonuçlandı. Yoğun yağışlı geçen kış mevsiminin kene popülasyonunu artırabileceği belirtiliyor. Nisan ortalarından itibaren vakaların artması bekleniyor.
KKKA, kene ısırığıyla veya hasta kişilerin kan ve vücut sıvılarıyla temas sonucu bulaşıyor. Hastalık yüksek ateş, baş ağrısı, kas ve eklem ağrılarıyla başlıyor. İleri evrelerde kanama, karaciğer ve böbrek sorunları gibi ağır belirtiler görülebiliyor. Erken teşhis ve tedavi hayati önem taşıyor.
Korunma için açık renkli ve uzun kollu kıyafetler tercih edilmeli. Pantolon paçaları çorap içine sokulmalı. Vücutta kene kontrolü sık yapılmalı. Kene fark edildiğinde uygun yöntemlerle çıkarılmalı. Böcek kovucu spreyler kullanılabilir. Riskli bölgelerde dikkatli olunmalı.
Şimdiye kadar neler olmuştu
Türkiye’de KKKA ilk kez 2002 yılında Tokat’ta görüldü. O tarihten bu yana ülke genelinde 17 binden fazla vaka bildirildi ve 800’den fazla kişi hayatını kaybetti. En yüksek vaka sayısı 2009 yılında kaydedildi. Hastalık özellikle İç Anadolu ve Karadeniz’in iç kesimlerinde (Sivas, Tokat, Erzurum, Artvin gibi iller) daha sık görülüyor.
Yıllar içinde mevsimsel dalgalanmalar yaşandı. Bazı yıllarda vaka sayıları binleri aşarken, önlemler ve farkındalık çalışmalarıyla kısmi düşüşler de kaydedildi. 2025 ve 2026 döneminde ise yağışlı hava koşulları nedeniyle kene popülasyonunda artış bekleniyor. Sağlık yetkilileri, riskli bölgelerde yaşayanları ve doğa ile temas edenleri uyarıyor.
Hastalık sadece Türkiye’de değil, bazı komşu ülkelerde de rapor ediliyor. Ancak Türkiye, Avrupa’daki en yüksek vaka oranına sahip bölgelerden biri olarak biliniyor. Uzmanlar, her yıl bahar aylarında başlayan mevsimsel artışın bu yıl da benzer şekilde seyredeceğini öngörüyor.
Bireysel önlemlerin yanı sıra tarım ve hayvancılıkla uğraşan kişilerin de ekstra dikkatli olması gerekiyor. Kene popülasyonunu kontrol altına almak için çevresel önlemler de tartışılıyor. Erken müdahale ile ölüm oranlarının düşürülebileceği vurgulanıyor.