Yunan adalarında OHAL
Yunanistan’ın turistik adaları dahil en az 12 adasında, şiddetli kuraklık, artan su tüketimi ve yetersiz altyapı nedeniyle olağanüstü hal ilan edildi. Yunan Çevre ve Su Kaynakları Genel Sekreteri Petros Varelidis, su sıkıntısının birçok ada için geçici değil kalıcı bir sorun olduğunu vurgularken, bazı adalarda içme suyu şebekelerindeki kayıpların yüzde 60’a ulaştığı belirtildi.
Krizden etkilenen adalar arasında Alonissos, Tinos, Karpathos, Leros, Patmos, Astypalea, Symi, Meganisi, Korfu, Serifos, Sifnos ve Egina yer alıyor. Bunlara ek olarak Attika bölgesi ve Büyük Atina da su acil durumu kapsamına alınmış durumda. Atina’yı besleyen Mornos, Evinos, Yliki ve Marathon barajlarındaki su seviyeleri tarihi düşüşler kaydetti. Alonissos ve Tinos adalarında OHAL en son 17 Haziran’da ilan edilirken, Karpathos’ta 2 Haziran’dan bu yana olağanüstü hal yürürlükte.
Krizin ardında birden fazla faktör bulunuyor. Yunanistan’da son yıllarda yağış miktarı önemli ölçüde azaldı. Sıcak hava dalgaları ve “omega blokajı” adı verilen atmosferik durum kuraklığı derinleştiriyor. Adalar yağmur sularına ve sınırlı yeraltı kaynaklarına bağımlı olduğu için kuraklıktan en çok etkilenen bölgeler. Turizm baskısı da krizi büyütüyor: Yunan adaları yaz aylarında nüfuslarının katbekat fazlasını ağırlıyor ve tipik bir turist yerel bir sakine kıyasla günde 4 kata kadar daha fazla su tüketiyor. Yüzme havuzları, günlük çarşaf değişimi, otel bahçeleri ve restoran kullanımı adalardaki su talebini patlatıyor. Deprem Planlama ve Koruma Kurumu Başkanı Efthimios Lekkas ise yeraltı su kaynaklarına deniz suyunun karışması riskinin arttığı uyarısında bulundu.
Olağanüstü hal statüsü belediyelere hızlı ihale süreciyle acil su projelerini hayata geçirme, mobil deniz suyu arıtma tesisleri kurma ve eski su borularını yenileme imkânı sağlıyor. Yunan hükümeti su güvenliği için 2,5 milyar euro değerinde ulusal bir plan açıklarken, 75,5 milyon euroluk acil proje onaylandı. Uzmanlar deniz suyu arıtmanın önemli bir alternatif olduğunu ancak yüksek maliyet ve enerji tüketimi nedeniyle tek başına kalıcı çözüm olmadığını vurguluyor. Su krizi Yunan adalarında birkaç yıldır artarak devam ediyor: 2024 yazında Sifnos ve Leros’ta su krizi raporları gündeme gelmiş, Kasım 2025’te Patmos, Leros ve Büyük Atina için acil durum ilan edilmişti. Bugün itibarıyla en az 12 ada olağanüstü hal altında ve yaz sezonunun zirveye çıkmasıyla krizin daha da derinleşmesi bekleniyor.