TBMM, Alkollü İçki Firmalarının Etkinlik Sponsorluğunu Yasaklamaya Hazırlanıyor
TBMM, alkollü içki firmalarının etkinlik sponsorluğunu yasaklamaya hazırlanıyor.
AKP’nin TBMM’ye sunduğu kanun teklifiyle alkollü içki üreten, ithal eden veya pazarlayan firmaların konser, festival, spor müsabakası gibi etkinliklere marka, logo, ticari unvan veya kurumsal renkleriyle sponsor olması yasaklanacak. Düzenleme kabul edilirse firmalar hiçbir etkinlik veya yayına bu şekilde destek veremeyecek. Yasağın kapsamı sosyal medya paylaşımlarını ve yayınları da kapsayacak. Teklif ayrıca tekel bayilerinin gece satış yasağı denetimini mülki amirlere devrediyor ve vitrin düzenlemelerine yeni kısıtlamalar getiriyor.
Türkiye’de alkolle ilgili düzenlemeler son 20 yıldır adım adım sıkılaşıyor. 2003’te başlayan reklam kısıtlamaları, 2011’de 4250 sayılı Kanun ve yönetmelikle sponsorluk dahil tüm tanıtım faaliyetlerini yasakladı. 2013’teki genişletmeyle marka ve logo kullanımı tamamen kısıtlandı. Satış saatleri sınırlandırıldı, 18 yaş altı satış yasağı getirildi ve satış noktaları okul, ibadethane gibi yerlere yakınlaştırılamadı. Sosyal medya ve dijital platformlarda da alkol markalarının görünürlüğü denetim altına alındı.
Tekel bayileri özelinde son dönemde müdahaleler arttı. 22.00-06.00 arası alkol satış yasağına uymayan bayilere 2025 itibarıyla 491 bin TL ile 2 milyon TL arasında idari para cezası uygulanmaya başlandı. Kaymakamlıklara tekel bayileri üzerinde denetim yetkisi verildi. Ruhsat yenileme işlemleri her yıl sıkılaştırılıyor, 2026 için satış belgesi ücretleri yeniden belirlendi. Bayilerin konumuna ilişkin 100 metre kuralı gibi kısıtlamalar devam ediyor. 2018’de tekelciler gece yasağını protesto etmiş, bazı dönemlerde ruhsat iptali ve ürün müsaderesi gibi yaptırımlar gündeme gelmişti.
Yeni teklifle tekel bayilerinin gece satış denetimi mülki amirlere bırakılıyor ve vitrinlerde alkol ürünlerinin görünürlüğü daha da kısıtlanıyor. Bu adımlar, bağımlılıkla mücadele ve gençleri koruma gerekçesiyle savunuluyor. Ancak sektör temsilcileri ve bazı muhalefet partileri, düzenlemelerin kültürel etkinlikleri ve küçük esnafı olumsuz etkileyeceğini savunuyor. Özellikle sponsorluk yasağının konser ve festival organizasyonlarını zorlaştıracağı, tekel bayilerine getirilen yüksek cezaların ise esnafı zorlayacağı belirtiliyor.
Genel olarak süreç, alkolün görünürlüğünü ve erişimini azaltmaya yönelik ilerliyor. Reklam yasağından sponsorluk yasağına, satış saatlerinden tekel bayi denetimlerine kadar her alanda kısıtlamalar genişletiliyor. Yeni düzenlemenin yasalaşması halinde hem firmaların etkinliklerle ilişkisi kesilecek hem de tekel bayileri üzerindeki denetim ve cezalar artacak. Bu durumun kültür, müzik etkinlikleri ve küçük esnafa nasıl yansıyacağı önümüzdeki dönemde tartışılmaya devam edecek.