NATO Zirvesi öncesi operasyon
7-8 Temmuz’da Ankara’da düzenlenecek 36. NATO Liderler Zirvesi öncesinde 5 Temmuz sabahı 18 ilde eş zamanlı polis operasyonları düzenlendi. Aralarında gazeteciler, akademisyenler, avukatlar, siyasi parti yöneticileri ve öğrencilerin bulunduğu 100’ü aşkın kişi gözaltına alındı.
T24 Dış Politika Editörü Buse Söğütlü ve Oda TV editörü Ceren Erdoğdu sabah saatlerinde evlerine yapılan baskınlarla gözaltına alındı. Akademisyenler Doç. Dr. Sibel Özbudun ve Temel Demirer, Çağdaş Hukukçular Derneği İstanbul Şube Başkanı Avukat Ezgi Önalan, Özel Sektör Öğretmenleri Sendikası üyesi Yiğit Pertev, Halkevleri üyeleri, TİP ve EMEP yöneticileri de gözaltına alınan isimler arasında. Ankara’nın Tuzluçayır Mahallesi’nde hukuk öğrencileri Boran Işıldak ve Burhan Can da NATO karşıtı çalışmaları gerekçesiyle gözaltına alındı.
Gözaltına alınanlara 24 saat süreyle avukatla görüştürülmeme ve soruşturma dosyasına erişim kısıtlaması kararları verildi. T24 editörü Buse Söğütlü’nün avukatı Erman Öztürk, gözaltı gerekçesini henüz bilmediklerini ve yarına kadar müvekkiliyle görüştürülmeyeceklerini açıkladı.
İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı operasyonlara ilişkin yaptığı açıklamada, “THKP/C Dev-Yol Devrimci Hareket Terör Örgütünün gençlik yapılanması” iddiasıyla 63 adrese baskın düzenlendiğini ve 39 kişinin gözaltına alındığını duyurdu.
Kızılay’da yürüyüşe müdahale, TKP’lilere coplu saldırı
5 Temmuz akşamı Ankara Kızılay’da NATO karşıtı yürüyüş düzenleyen gruba polis müdahale etti. Yürüyüşe katılan 100’ün üzerinde kişi gözaltına alındı.
Türkiye Komünist Partisi (TKP), aynı gün Ankara’da NATO karşıtı bir eylem sırasında 7 üyesinin kafasından ağır darbe aldığını, bir kişinin kalp krizi şüphesiyle anjiyoya kaldırıldığını açıkladı. TKP açıklamasında, polis müdahalesi sırasında partililerin kemiklerinin kırıldığı ve hastaneye kaldırıldıkları belirtildi.
İstanbul Barosu, TGC ve ÇHD’den tepkiler
İstanbul Barosu yaptığı açıklamada, gözaltıları “temel hak ve özgürlüklerin keyfi biçimde ve kitlesel olarak yok edilme süreci” olarak nitelendirdi. Açıklamada, “Son haftalarda ülke genelinde uygulamaya konulan yaygın yasaklar, gözaltı ve tutuklama işlemleri ile savaş halinde bile koruma altında olan temel hak ve özgürlüklerin keyfi biçimde ve kitlesel olarak yok edilme sürecine dönüşmüş bulunuyor” denildi.
Türkiye Gazeteciler Cemiyeti (TGC), gazetecilerin mesleki faaliyetleri nedeniyle gözaltına alınmasını kınayarak “Gazetecilik suç değildir” çağrısı yaptı.
Çağdaş Hukukçular Derneği (ÇHD) ise “NATO’ya dikensiz gül bahçesi vaadeden siyasi operasyonlara son verilsin” ifadelerini kullandı.
Türkiye İşçi Partisi (TİP) açıklamasında, “Gözaltına aldığınız, evlerini basıp dağıttığınız, avukatlarıyla görüştürmediğiniz, bu ülkenin katillere karşı çıkan onurlu insanlarını derhal serbest bırakın” çağrısı yaptı.
MAZLUMDER ve İnsan Hakları Derneği (İHD) de operasyonların hukuka aykırı olduğunu belirterek gözaltındakilerin serbest bırakılmasını istedi. İHD, 23 Haziran’dan bu yana süren operasyonlarda 241 kişi hakkında gözaltı kararı verildiğini, 209 kişinin gözaltına alındığını ve 180’e yakın kişinin tutuklandığını açıklamıştı. Gözaltı süreçlerinde kapı kırma, ters kelepçe ve avukata şiddet gibi ihlaller yaşandığı bildirilmişti.
Ankara Valiliği, 28 Haziran’dan 10 Temmuz’a kadar 13 gün boyunca tüm toplantı ve gösteri yürüyüşlerini yasaklarken, RTÜK de televizyon kanallarına “milli güvenlik perspektifinin gözetilmesi” uyarısı yaptı. ODTÜ yurtlarının boşaltılma girişimi ise öğrenci direnişiyle geri çekildi.