33 yıl 33 Can – Madımak Katliamı
CHP Genel Başkanı Özgür Özel, Madımak Katliamı’nın 33. yılında Sivas’ta düzenlenen anma etkinliklerine katıldı. Hacı Bektaş Veli Anadolu Kültür Vakfı önünde toplanan kalabalıkla birlikte katliamın yaşandığı Madımak Oteli’ne yürüyen Özel, burada bir açıklama yaptı. Özel, “33 yıldır burada kor bir ateşin yandığını” belirterek, “Bu ateşin sönmesi adaletin kavuşmasıyla mümkün. 33 yıldır ailelerin adalet arayışı devam ediyor. Çok farklı adaletsizlikler var. Hâlâ firarda olanlar var” dedi.
Özel, Madımak Oteli’nin “utanç müzesi” ilan edilmesi gerektiğini yineleyerek, “Bugün ‘Madımak Utanç Müzesi’ diye tabelayı buraya yapıştırdılar. Devlet tarafından resmen buranın bir utanç müzesi olarak kabul edildiği ve 2 Temmuz’un bir utanç günü olarak kanunlaştığı güne kadar mücadelemizi sürdüreceğiz” ifadelerini kullandı. Anma yürüyüşüne DEM Parti Eş Genel Başkanı Tülay Hatimoğulları ve çok sayıda milletvekili de katıldı.
2 Temmuz 1993’te Pir Sultan Abdal Şenlikleri için Sivas’a gelen aydın, sanatçı ve şairlerin kaldığı Madımak Oteli, radikal İslamcı bir kalabalık tarafından ateşe verilmişti. Aziz Nesin, Hasret Gültekin, Metin Altıok, Muhlis Akarsu, Nesimi Çimen, Asım Bezirci, Behçet Aysan’ın da aralarında bulunduğu 33 kişi yangında hayatını kaybetmişti. En yaşlı kurban 66 yaşındaki araştırmacı yazar Asım Bezirci, en genci ise 12 yaşındaki Koray Kaya’ydı. Hollandalı akademisyen Carina Cuanna Thuijs de otelde can verenler arasındaydı. Yangında iki otel görevlisi ve iki saldırgan da öldü. Aziz Nesin dahil 51 kişi kendi olanaklarıyla kurtuldu.
Olay günü Cuma namazının ardından toplanan kalabalık, “Sivas laiklere mezar olacak” sloganlarıyla kültür merkezine yürümüştü. Yeni dikilen Halk Ozanları heykeli yıkılıp sürüklenirken sayıları giderek artan gruba müdahale edilmemiş, akşam saatlerinde Madımak Oteli önünde 15 bin kişi toplanmıştı. Önce otelin camları taşlanmış, öndeki araçlar ateşe verilmiş, ardından otel kundaklanmıştı. İçeridekiler dışarı çıktıklarında linç edilme korkusuyla otelde kalmış, takviye kuvvetler zamanında gelmemiş, itfaiye yetersiz kalmıştı.
Olayın ardından dönemin Başbakanı Tansu Çiller’in “Çok şükür, otel dışındaki halkımız bir zarar görmemiştir” sözleri tepki çekerken, dönemin Cumhurbaşkanı Süleyman Demirel “Olay münferittir, ağır tahrik var” demişti. Yargılama sürecinde 124 kişi hakkında dava açıldı, 33 sanık idam cezasına çarptırıldı. İdamın kaldırılmasıyla cezalar ağırlaştırılmış müebbet hapse çevrildi. Sanık avukatlarından bazıları ilerleyen yıllarda muhafazakar partilerde milletvekili ve bakan oldu. Davanın bir numaralı sanığı Sivas Belediye Meclisi Üyesi Cafer Erçakmak firar etti, 2011’de öldüğü DNA testiyle doğrulandı.
Dava 2014’te zaman aşımı gerekçesiyle kapatıldı. Mahkeme başkanı, “İnsanlık suçunda zaman aşımı olmaz ama bu suçu işleyenler kamu görevlisi değil sivil oldukları için davanın düşmesine karar verilmiştir” demişti. Geçen yıl ağırlaştırılmış müebbet cezası yatan 23 kişiden 17’si tahliye edildi, ikisi cumhurbaşkanlığı affıyla salıverildi. Halihazırda bu davadan cezaevinde sadece dört kişi kaldı. Mağdur ailelerin avukatları ortak bir bildiri yayınlayarak faillerin gereken cezayı alması çağrısı yaptı.
Madımak Oteli’nin alt katına yangından sonra açılan kebapçı büyük tepki çekmiş, 2010’da kapatılarak bina kamulaştırılmıştı. 2011’de Sivas Bilim ve Kültür Merkezi’ne dönüştürülen binanın “utanç müzesi” olması talebi ise her yıl olduğu gibi bu yıl da anma etkinliklerinin ana gündem maddesi oldu. Pir Sultan Abdal Kültür Derneği “33 Can, 33 Yıl” başlığıyla Türkiye’nin birçok kentinde ve Avrupa, İngiltere, Avustralya ile KKTC’de anma etkinlikleri düzenlerken, İstanbul’da Beyoğlu İstiklal Sanat Galerisi’nde “Hafıza” sergisi açıldı. Nurtepe Cemevi’nde Cem ibadetinde, Silivri ve Okmeydanı’nda ise sessiz yürüyüşlerle 33 aydın anılıyor.