Trump: Hürmüz’ün %20’si bizim
Donald Trump hafta sonunu Camp David’de geçirirken İran ile varılan kırılgan ateşkes anlaşmasının geleceğine dair çarpıcı açıklamalar yaptı. ABD Başkanı, Hürmüz Boğazı’nın kontrolü konusunda İran’a gözdağı verirken “Koruyucu Melek” olmaya hazır olduklarını söyledi ve ekledi: “Oradan geçen petrolün yüzde 20’sini alabiliriz.”
Trump’ın açıklamasına göre İran ile yapılan 60 günlük geçici anlaşma, boğazdan geçişlerin ücretsiz olmasını öngörüyordu. Ancak İran, İsrail’in Lübnan’daki saldırıları nedeniyle boğazı kapattığını duyurdu ve ABD’nin savaşı sona erdirme taahhüdünü ihlal ettiğini öne sürdü. Trump bu durumda devreye gireceklerini belirterek “60 günlük süre dolduktan sonra, anlaşma tamamlanmazsa, geçiş ücretleri ABD tarafından ve ABD için uygulanacak” ifadelerini kullandı.
Başkan, toplanacak fonların Ortadoğu ülkelerine “Koruyucu Melek” olarak verilen hizmetler karşılığında geçmiş, bugün ve gelecekteki maliyetlerin karşılanması için kullanılacağını söyledi. Bu, Trump’ın Hürmüz Boğazı’nı tamamen ABD kontrolüne alma ve dünya petrol akışının yüzde 20’sini yönetme planının en net ifadesi oldu.
İran cephesinde ise sert bir duruş var. İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi, nihai anlaşmaya yönelik müzakerelerin ancak ana taahhütler yerine getirildiğinde başlayacağını, aksi takdirde “mutabakatın tamamen tehlikeye gireceği” uyarısında bulundu. Tahran yönetimi İsrail’in Lübnan’daki operasyonlarını durdurmasını şart koşuyor. Öte yandan İranlı müzakerecilerin İsviçre’ye gitmek üzere yola çıktığı, Meclis Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf, Dışişleri Bakanı Abbas Erakçi ve Merkez Bankası yetkililerinin heyette yer aldığı bildirildi.
ABD Başkan Yardımcısı JD Vance’in de önümüzdeki günlerde İsviçre’ye gideceği Fox News tarafından duyuruldu. ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı Sözcüsü Tim Hawkins ise “İran, Hürmüz Boğazı’nı kontrol etmiyor. Trafik akmaya devam ediyor ve ABD güçleri durumu izliyor” diyerek Tahran’ın elinde olmadığını savundu.
Şubat 2026’da ABD ve İsrail’in İran’a ortak askeri saldırısıyla başlayan kriz, dünya enerji piyasalarını altüst etti. Küresel petrol arzının yaklaşık yüzde 20’sinin geçtiği Hürmüz Boğazı’nın kapanmasıyla petrol fiyatları rekor seviyelere fırlamış, uluslararası koalisyon tarihi acil petrol rezervi açılışı yapmak zorunda kalmıştı. Trump’ın yeni “Koruyucu Melek” çıkışı, piyasalarda yeniden belirsizlik yaratırken, ham petrol fiyatlarının bu hafta dalgalı bir seyir izlemesi bekleniyor. Krizin başından bu yana bölgede sadece İran ve Rusya bağlantılı gemilerin boğazdan geçiş yapabildiği belirtiliyor.